Εισήγηση 2ης Μέρας του Οικολογικού Διημέρου της Α.Κ.Θ

ΤΟ ΠΡΟΤΑΓΜΑ ΤΗΣ ΑΠΟΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟ ΦΑΝΤΑΣΙΑΚΟ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΠΡΟΟΔΟΥ

Η ενέργεια αποτελεί το βασικό πυλώνα της ανθρώπινης επιβίωσης. Η τροφή (από την παραγωγή της μέχρι την κατανάλωσή της), η θέρμανση, η υγεία, η μετακίνηση, η οποιαδήποτε μορφή υπηρεσίας απαιτεί κατανάλωση ενέργειας. Ωστόσο, ο σύγχρονος ενεργειακός χάρτης αντανακλά τις υπερμεγέθεις ανάγκες των κοινωνικών δομών. Οι ενεργειακές πολιτικές και στρατηγικές που εφαρμόζονται διεθνώς είναι συνυφασμένες με τις έννοιες της ανάπτυξης και της προόδου. Η ενεργειακή ατζέντα, όπως αποτυπώνεται στις οδηγίες της ΕΕ, αφορά την ανταγωνιστικότητα της ενεργειακής αγοράς και την ασφάλεια του ενεργειακού ανεφοδιασμού σε ένα πλαίσιο περιβαλλοντικής βιωσιμότητας, ενώ στα ίδια κείμενα οι άξονες αυτοί χαρακτηρίζονται ως ασύμβατοι μεταξύ τους. Αξίζει να σημειωθεί πως τα 2/3 των εκπομπών αερίων που ευθύνονται για το φαινόμενο του θερμοκηπίου αποδίδονται στον ενεργειακό τομέα, με το 2018 να αποτελεί μία χρονιά σταθμό όπου οι εκπομπές CO2 ξεπέρασαν τα 410ppm ενώ οι επιστήμονες έχουν χτυπήσει το καμπανάκι ήδη από τα 400ppm. Σε ένα πλαίσιο όπου το κλίμα μεταβάλλεται, με τους μηχανισμούς μεταβολής να επισπεύδονται ή/και να οφείλονται κατ’ αποκλειστικότητα στην ανθρώπινη επιβολή, η ενέργεια και το περιβάλλον είναι αναπόσπαστες έννοιες στον κοινωνικο-οικολογικό διάλογο που πρέπει να διατυπωθούν με σαφήνεια.

Το μέχρι τώρα ενεργειακό μείγμα στην πρωτογενή παραγωγή αφορά τα αποθέματα λιθάνθρακα, λιγνίτη, πετρελαίου και φυσικού αερίου, με κυρίαρχο τον συγκεντρωτισμό: τόσο ως προς τον σχεδιασμό των εκμεταλλεύσεων, μεταβάλλοντας τις χρήσεις γης από γεωργικές, κτηνοτροφικές, αλιευτικές σε πλήρως βιομηχανικές, όσο και ως προς την διαχείριση των ενεργειακών πόρων από τα ενεργειακά lobby εντείνοντας τους κοινωνικούς αποκλεισμούς.

Σύμφωνα με τις τελευταίες εκτιμήσεις περίπου το 20% του παγκόσμιου πληθυσμού (1.4 δισεκατομμύρια άνθρωποι) είναι καθολικά αποκλεισμένοι από την ηλεκτρική ενέργεια. Στο επίπεδο παραδειγμάτων της περιβαλλοντικής υποβάθμισης το πιο πρόσφατο έρχεται στις αρχές του Μαρτίου από την βόρεια Κολομβία όπου εξερράγη μία πετρελαιοπηγή με ανυπολόγιστες συνέπειες στο οικοσύστημα (θάνατοι χιλιάδων ειδών χλωρίδας και πανίδας) και μετεγκαταστάσεις πληθυσμών, ενώ στην εγχώρια κλίμακα έχουμε τις λιγνιτικές μονάδες της Πτολεμαΐδας και της Μεγαλόπολης στη βορειοδυτική Ελλάδα όπου οι κάτοικοι αναπνέουν την κάπνα από τις εξορύξεις. Φυσικά οι εξαγγελίες για ερευνητικές εργασίες στα πλαίσια εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων στα Ιωάννινα, από τα Ζαγοροχώρια και τον Εθνικό Δρυμό Βίκου-Αώου, μέχρι το Μέτσοβο, Πάπιγκο και Κόνιτσα, δεν μπορεί παρά να μας βρουν απέναντι στα καταστροφικά σχέδια της εξόρυξης ορυκτών καυσίμων σε αυτούς τους οικολογικούς πυρήνες με τον σπάνιο βιολογικό πλούτο.

Ως λύση της περιβαλλοντικής υποβάθμισης από τα υφιστάμενα ενεργειακά μοντέλα έρχονται οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) για την μετάβαση σε καθαρότερες μορφές ενέργειας.. Σε μια στείρα επιστημονική-τεχνολογική προσέγγιση οι ΑΠΕ αποτελούν ένα διαχειριστικό εργαλείο στα πλαίσια του περιβαλλοντισμού, το οποίο όμως είναι ανίκανο να επιλύσει τα προβλήματα του συγκεντρωτισμού που χαρακτηρίζουν τις ενεργειακές στρατηγικές. Και αυτό γιατί οι πολιτικές της παραγωγής ενέργειας δεν μπορούν, και δεν πρέπει, να είναι αναπόσπαστες από αυτές της διαχείρισης και της κατανάλωσης.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα του αδιεξόδου της ενεργειακής προόδου είναι η περιβαλλοντική αδειοδότηση του φράγματος και του υδροηλεκτρικού έργου (ΥΗΕ) στη Μεσοχώρα, τον περασμένο Αύγουστο, από την Κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ. Το συγκεκριμένο έργο αντανακλά σχεδιασμούς ακραίας παρεμβατικότητας στα οικοσυστήματα. Και φυσικά δεν απενοχοποιείται με την επικαλούμενη αποκοπή του από τον σχεδιασμό της εκτροπής του Αχελώου. Η βίαιη διακοπή της ελεύθερης ροής του ποταμού συνοδευόμενη από φυσικοχημικές μεταβολές έχει σημαντικές επιπτώσεις στο βιοτικό και αβιοτικό περιβάλλον του ποτάμιου συστήματος. Η ισορροπία της χλωρίδας και της πανίδας καταστρέφεται ενώ διακόπτεται η ιζηματαπόθεση στο δέλτα του ποταμού. Το γεγονός αυτό σε συνδυασμό με την αύξηση της στάθμης της θάλασσας λόγω κλιματικής αλλαγής καθιστά το μεταβατικό δελταϊκό οικοσύστημα ευάλωτο σε επεισόδια «θαλάσσιας πλημμύρας». Από την άλλη υπάρχει πάντα ανοιχτός ο σχεδιασμός της εκτροπής, καθώς τα αδιέξοδα από τις ενεργοβόρες αγροτικές εκμεταλλεύσεις όχι μόνο υφίστανται αλλά διογκώνονται.

Σε αυτή την ενεργειακή πραγματικότητα το πρόταγμα της αποανάπτυξης είναι πιο επίκαιρο από ποτέ καθώς επιχειρεί δομικές αλλαγές σε όλη την ενεργειακή αλυσίδα: παραγωγή-διαχείριση-κατανάλωση. Στο δίπολο της «οπισθοδρόμησης» και του «περιβαλλοντικού εκσυγχρονισμού» εμείς προτάσσουμε την επαναδιατύπωση των πραγματικών αναγκών ως κοινωνική επιλογή.

Τα παραμύθια της πράσινης ανάπτυξης και ενός βιώσιμου καπιταλισμού δεν δίνουν καμία πραγματική εναλλακτική. Πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι τη λύση δεν μπορεί να την φέρει μονομερώς η επιστήμη ή μια καινούργια τεχνολογία. Χρειάζεται να αμφισβητηθεί συνολικά η κυρίαρχη ιδεολογία της απεριόριστης ανάπτυξης και οικονομικής μεγέθυνσης, της όλο και μεγαλύτερης παραγωγής και κατανάλωσης. Η οικονομία πρέπει να σταματήσει να κυριαρχεί πάνω στις υπόλοιπες σφαίρες και δραστηριότητες της ζωής του ανθρώπου όπως συμβαίνει σήμερα. Και όλα αυτά δεν μπορούμε να τα περιμένουμε από χαρισματικούς ηγέτες ή από ιεραρχικούς οργανισμούς. Δεν πρόκειται για ένα πρόγραμμα θέσεων που μπορεί να εφαρμόσει ένα νέο κόμμα που θα πάρει την εξουσία. Δεν μιλάμε άλλωστε για επιφανειακές μεταβολές στην οικονομία αλλά για μια βαθιά πολιτική και πολιτισμική αλλαγή. Για μας, μόνο η κοινωνία, αδιαμεσολάβητα, μπορεί να φέρει εις πέρας αυτές τις αλλαγές· μόνο με αγώνες και ενεργή συμμετοχή μπορούν οι άνθρωποι να πάρουν τις τύχες τους στα χέρια τους και να αποφασίζουν για ό,τι αφορά τις ζωές τους. Το νερό, η ενέργεια, όπως και όλα τα κοινά αγαθά θα έπρεπε να υπόκεινται στον αμεσοδημοκρατικό έλεγχο και τη διαχείριση της κοινωνίας και των τοπικών κοινοτήτων, και όχι να οικειοποιούνται και να εμπορευματοποιούνται στον βωμό του κέρδους.

Για όλους τους παραπάνω λόγους, και θεωρώντας τους εαυτούς μας κομμάτι του αγώνα ενάντια στα έργα του άνω ρου του Αχελώου, αλλά και του γενικότερου κινήματος αμφισβήτησης της ανάπτυξης, στηρίζουμε την πρωτοβουλία του Δικτύου «Μεσοχώρα S.O.S» στην οργάνωση ενός camping, στη Μεσοχώρα Τρικάλων ,στις όχθες του Αχελώου, στο διάστημα 20-22 Ιουλίου 2018. Η πρωτοβουλία αυτή, εκτός από την αυτονόητη οργάνωση των δράσεων ενάντια στα έργα, αποσκοπεί και σε μια ουσιαστική ώσμωση και συντονισμό των αγώνων στα οικολογικά ζητήματα και της διαχείρισης του νερού και της ενέργειας. Επιπλέον, στηρίζουμε και το μπλοκ της Ανοιχτής συνέλευσης στα Γιάννενα ενάντια στις εξορύξεις-στην οποία συμμετέχει και η Χειρονομία Αντιεξουσιαστική Κίνηση Ιωαννίνων-στο συλλαλητήριο ενάντια στα πετρέλαια στην Ήπειρο που θα πραγματοποιηθεί την 1η Ιουνίου στα Ιωάννινα.

− ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ Ο ΡΟΥΣ ΤΟΥ ΑΧΕΛΩΟΥ

− ΝΑ ΚΑΤΕΔΑΦΙΣΤΟΥΝ ΤΑ ΦΡΑΓΜΑΤΑ ΜΕΣΟΧΩΡΑΣ – ΣΥΚΙΑΣ

− ΝΑ ΣΦΡΑΓΙΣΤΕΙ Η ΣΗΡΑΓΓΑ ΕΚΤΡΟΠΗΣ

− ΟΧΙ ΣΤΟΝ ΑΦΑΝΙΣΜΟ ΤΗΣ ΜΕΣΟΧΩΡΑΣ

− ΕΞΩ ΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ AΠΟ ΤΗΝ ΗΠΕΙΡΟ

 ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΚΑΙ ΑΜΕΣΟΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΑΝΤΙΕΞΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Comments are closed.