Η προσπάθεια επιβολής του ανθρώπου στη φύση, δεν συνιστά αποκλειστικό φαινόμενο των βιομηχανικών κοινωνιών.

Διαχρονικά, ο άνθρωπος εγκαθιδρύει την κυριαρχία του πάνω στη φύση αναπτύσσοντας τον πολιτισμό. Στις περισσότερες πολιτισμικές αντιλήψεις, η φύση παρουσιάζεται σκληρή και εχθρική. Η κοινωνία πρέπει να την υποτάξει προκειμένου να ξεφύγει από το «βασίλειο της αναγκαιότητας» και να δημιουργήσει πολιτισμό και ελευθερία. Ο Πλάτωνας, εντοπίζει τη διάζευξη του «Σώματος σε αντίθεση με την Ψυχή», θεωρώντας το πρώτο τη φυλακή της δεύτερης, μια ιδέα που περνά και στον χριστιανισμό, με την αντίληψη ότι η ευδαιμονία και η πραγμάτωση του ατόμου έρχεται μετά θάνατον, σε έναν άλλο μη αισθητό κόσμο, μη φυσικό . Το 17ο αιώνα ο Ντε Καρτ, παρουσιάζει την «Ύλη σε αντίθεση με το Πνεύμα», θεωρώντας το φυσικό κόσμο μια μηχανή, όπου πρέπει ο άνθρωπος να εκμεταλλευτεί μέσω του «έλλογου νου» που αποτελεί κάτι θεόσταλτο. Αντίστοιχα και στον Μαρξ, η εκμετάλλευση του ανθρώπου από άνθρωπο έχει τις ρίζες της στην ανάγκη του ανθρώπου για κυριαρχία πάνω στη φύση.

Κοινή συνισταμένη όλων αυτών των ψευδών ιδεών για τον Μ.Μπούκτσιν, αποτελεί η επικρατούσα έως και σήμερα αντίληψη, ότι η φύση είναι ζούγκλα όπου επικρατεί η αδικία, σε αντιδιαστολή με την κοινωνία που στοχεύει στο δίκαιο. Έτσι η κοινωνία όχι απλά τοποθετείται έξω από τη φύση, αλλά απέναντί της, καλλιεργώντας της τη νοοτροπία της κυριαρχίας, μια ξεκάθαρα ανθρωποκεντρική αντίληψη που δεν επιτρέπει τον εναρμονισμό με το φυσικό περιβάλλον.

Σήμερα, η προσπάθεια του ανθρώπου για πλήρη κυριαρχία πάνω στο περιβάλλον, έχει συνδεθεί αλλά και αιτιολογηθεί με μια λέξη, την ανάπτυξη. Την ευαγγελίζονται τόσο δεξιές, όσο και αριστερές και σοσιαλιστικές κυβερνήσεις, υπερτονίζοντας πάντα την αναγκαιότητα της αύξησης της παραγωγής και βέβαια της κατανάλωσης, για την επίτευξη του απώτερου στόχου της ευδαιμονίας. Τα ερωτήματα που ευλόγως προκύπτουν είναι τι αναπτύσσεται, για ποιους λόγους, με ποιο τρόπο και κυρίως ποιος αποφασίζει για τα όρια και την ένταση αυτής της ανάπτυξης. Σίγουρα, οι απαντήσεις του κυρίαρχου επ’ αυτών δεν είναι πειστικές, καθώς δεν αφορούν την κοινωνία (τις πλείστες των περιπτώσεων δεν εκτίθενται καν σε αυτήν), αλλά κλειστά λόμπι εξουσίας.

Στο όνομα αυτής της ανάπτυξης, λοιπόν, έχουν πραγματοποιηθεί εγκληματικές ενέργειες εις βάρος της φύσης. Ιδίως στις μέρες μας, όπου η οικονομική κρίση έχει γίνει η εύκολη δικαιολογία για την προώθηση μιας ασύμμετρης οικονομικής ανάπτυξης προς πάσα δυνατή κατεύθυνση. Έτσι, με την επικράτηση της ρητορικής του οικονομισμού, περιστέλλονται βίαια περιβαλλοντικά και κοινωνικά δικαιώματα, με σκοπό την εδραίωση της νεοφιλελεύθερης ατζέντας. Από τις Σκουριές της Χαλκιδικής μέχρι το φράγμα της Μεσοχώρας, από τις εξορύξεις στην Ήπειρο έως τα ύδατα των Σταγιατών στο Βόλο, ο άνθρωπος με τις παρεμβάσεις του καταστρέφει στο βωμό του κέρδους το ίδιο το φυσικό περιβάλλον, στο οποίο καλείται να ζήσει.

Στο ίδιο κάδρο εντάσσεται και το επονομαζόμενο master plan της COSCO, το οποίο αφορά την περιοχή μας και προβλέπει μεταξύ άλλων την επέκταση της προβλήτας για τα κρουαζιερόπλοια στην Πειραϊκή, μπαζώνοντας μια πολύ μεγάλη έκταση θάλασσας, παραλίας και βραχώδους ακτής. Το σχέδιο αυτό, στοχεύει επίσης στην κατασκευή εμπορικών mall, πεντάστερων ξενοδοχείων και επέκταση του εμπορικού λιμανιού στις περιοχές του Περάματος. Όλα αυτά μάλιστα με χρηματοδότηση 120 εκατομμυρίων ευρώ από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ασφαλώς, οι συνέπειες από αυτού του φαραωνικού έργου είναι τεράστιες και θα γίνουν άμεσα αντιληπτές από την τοπική κοινωνία. Επισημαίνουμε ότι πολυάριθμες έρευνες αποδεικνύουν ότι τα τερατώδη σύγχρονα κρουαζιερόπλοια εκπέμπουν τεράστιες ποσότητες ρύπων και μάλιστα ακατάπαυστα, ακόμα κι όταν είναι σταθμευμένα. Μετά τη διαρροή πετρελαίου από το “Αγία Ζώνη ΙΙ” πέρυσι, οι ακτές της Πειραϊκής θα δεχτούν το τελειωτικό χτύπημα που θα σημάνει τον οριστικό αφανισμό των τοπικών οικοσυστημάτων με το πλήρες μπάζωμα της. Οι υποσχέσεις για νέες θέσεις εργασίας, σκοπίμως παραλείπουν να αναφέρουν τις θέσεις εργασίας του πρωτογενούς τομέα παραγωγής που χάνονται από την καταστροφή που επιφέρουν στο περιβάλλον τέτοιου τύπου επενδύσεις.

Πέραν, όμως, των δεδομένων περιβαλλοντικών επιπτώσεων, χάνεται για τους κατοίκους του Πειραιά η τελευταία διέξοδος από το γκρίζο τοπίο της μεγαλούπολης.

Κυκλοφοριακό χάος, ημιτελή έργα και ηχορύπανση συνθέτουν την καθημερινότητα στον Πειραιά, με ολόκληρη την πόλη να έχει μετατραπεί τα τελευταία χρόνια σε ένα απέραντο εργοτάξιο – αναπτυξιακό πείραμα. Παραλίες ιδιωτικοποιούνται – μπαζώνονται, δημόσιοι χώροι περιφράσσονται, μικροπωλητές – μετανάστες διώκονται, τραμ, μετρό, όλα αυτά στα πλαίσια του «εξευγενισμού» (gentrification) της περιοχής. Σταδιακά, οι λαϊκές συνοικίες του Πειραιά, οι οποίες για γενιές στοιχειοθέτησαν το σήμα κατατεθέν του, εκτοπίζονται και τη θέση τους καταλαμβάνουν εποικοδομήματα της αισθητικής που επιβάλλει η διαρκής κυκλοφορία του εμπορεύματος, τα οποία αφενός ουδεμία σχέση ή αναφορά έχουν με την κουλτούρα των γειτονιών μας, αφετέρου αποτελούν μια φενάκη με σκοπό την απόκρυψη των συνθηκών ζωής της τοπικής κοινωνίας.

Οι κάτοικοι της περιοχής αντιδρούν, αλλά όπως και παλαιότερα (Πολίτες του Πειραιά Ενάντια στο Τραμ, Πρωτοβουλία Κατοίκων Πειραιά για τις παραλίες Φρεαττύδα και Βοτσαλάκια) δεν έχουν λόγο στις αποφάσεις που αφορούν την περιοχή τους (εδώ να επισημάνουμε ότι ο δήμαρχος του Πειραιά, Μώραλης, είναι μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του ΟΛΠ, άρα κατ΄ επέκταση άμεσος εντολοδόχος της ως άνω αναφερόμενης κινέζικης εταιρείας COSCO). Αυτό αναδεικνύει το δημοκρατικό έλλειμμα που διέπει τέτοιες λογικές ανάπτυξης, αλλά και το ίδιο το αντικοινωνικό τους πρόσημο.

Όσο οι θάλασσες, οι παραλίες και γενικότερα οι δημόσιοι χώροι βρίσκονται υπό την κυριαρχία του κράτους και του κεφαλαίου η κοινωνία αποκλείεται από τη νομοθέτηση και τη διαχείριση τους. Η ετερονομία εξοπλίζει τις ολιγαρχικές ελίτ, καθιστώντας τες ικανές να αποφασίζουν πίσω από κλειστές αίθουσες για τους δρόμους και τις πλατείες μας.

Ενάντια στην υποθήκευση των ζωών μας από τα πάνω, προτάσσουμε την οικειοποίηση του δημόσιου ως κοινού πέρα από μορφές οργάνωσης με βάση το κράτος και το κεφάλαιο. Τα Κοινά, είναι οι δυναμικές κοινωνικές σχέσεις που δημιουργούνται όταν μία ομάδα ανθρώπων διαχειρίζεται συλλογικά έναν πόρο η τόπο με σκοπό την ισότιμη πρόσβαση και χρήση του. Μόνο έτσι, μέσα από αγώνα για αυτοδιαχείριση θα μπορέσουμε να δημιουργήσουμε ελεύθερους χώρους μέσα στον κόσμο του κέρδους.

Τοιουτοτρόπως, εισέρχεται στη συζήτηση και το πραγματικό επίδικο. Το διακύβευμα δεν είναι απλά η προστασία της Πειραϊκής και η μεταφορά του έργου λ.χ. σε μία άλλη παράκτια περιοχή. Το πρόβλημα είναι συνολικό και αφορά τις αντικοινωνικές πολιτικές από τα πάνω, που πλήττουν τις ζωές μας. Αυτό αντιμετωπίζεται μόνο μέσα από συλλογικούς αγώνες, μακριά από λογικές ανάθεσης και παρακάλια σε δημοτικές αρχές, αλλά με πολίτες ενεργούς, που θα διεκδικήσουν και θα αποκτήσουν εκ νέου λόγο για τις πόλεις τους. Ενάντια στην συντριβή του φυσικού και αστικού περιβάλλοντος από την κυριαρχία, προτάσσουμε κοινοτική διαχείριση των δημόσιων χώρων και των παραλιών.

Με την ισοπέδωση ανθρώπινων και φυσικών πόρων, το αποτέλεσμα της ανάπτυξης θα είναι ένας κόσμος μη βιώσιμος. Η περίφραξη κοινών αγαθών και ο αποκλεισμός του κοινού από αυτούς, σε κάθε επίπεδο, θα μας βρίσκει απέναντι.

ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΤΗ ΛΕΗΛΑΣΙΑ ΑΓΩΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗ ΓΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ
ΑΝ ΔΕΝ ΑΝΤΙΣΤΑΘΟΥΜΕ ΣΕ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΓΕΙΤΟΝΙΕΣ ΟΙ ΠΟΛΕΙΣ ΜΑΣ ΘΑ ΓΙΝΟΥΝΕ ΜΟΝΤΕΡΝΕΣ ΦΥΛΑΚΕΣ.

EX PORTU – ΑΝΤΙΕΞΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ

Comments are closed.