Μπροσούρα της Συνέλευσης Θεσσαλονίκης για τις φοιτητικές κινητοποιήσεις και τον αγώνα για ένα δημόσιο, ελεύθερο και κοινωνικό πανεπιστήμιο απαλλαγμένο από τα δεσμά του κράτους και του ιδιωτικού κεφαλαίου.

Το νομοσχέδιο για αξιολόγηση- ΙΔΒΕ- ΔΟΑΤΑΠ, η κατάθεση του νόμου πλαισίου, η αναθεώρηση του αρ.16 και η κατάργηση του ασύλου

Αξιολόγηση. Τον προηγούμενο χρόνο η κυβέρνηση με αιχμή την αξιολόγηση των πανεπιστημιακών ιδρυμάτων (νομοσχέδιο για αξιολόγηση, ΙΔΒΕ,ΔΟΑΤΑΠ) ξεκινά την καθολική της επίθεση στον δημόσιο και δωρεάν χαρακτήρα της παιδείας, στο όνομα της νεοφιλελεύθερης καπιταλιστικής αναδιάρθρωσης όπως αυτή συμφωνήθηκε στα συνέδρια της Πράγας και της Μπολόνια και ξεκίνησε να εφαρμόζει η προηγούμενη κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ.

Νέος νόμος πλαίσιο. Παράλληλα διαμορφώνει μέσω του «συμβουλίου των σοφών» τον νέο νόμο πλαίσιο για την λειτουργία των ΑΕΙ και των ΤΕΙ της χώρας, με σκοπό να τον φέρει στη βουλή προς ψήφιση τον Ιούνη του 2006.

Άρθρο 16. Τα δύο αυτά νομοσχέδια δεν θα μπορούσαν παρά να συνοδεύονται και απ’ την πρόταση αναθεώρησης του άρθρου 16 του συντάγματος ώστε να μετατραπεί θεσμικά και νομικά ο δημόσιος και δωρεάν χαρακτήρας της παιδείας, με την δημιουργία ιδιωτικών πανεπιστημίων.

Άσυλο. Τέλος στο ζήτημα της καταστολής και του περιορισμού των κοινωνικών δικαιωμάτων και ελευθεριών , προωθείται με αφορμή τις διαδηλώσεις της 17ης Νοέμβρη η καταπάτηση και ουσιαστική κατάργηση του πανεπιστημιακού ασύλου. Η προσπάθεια αυτή πατάει πάνω στην ενορχηστρωμένη προπαγάνδα κυβέρνησης-ΜΜΕ που προσπαθεί να συνδέσει στην συνείδηση της κοινωνίας το άσυλο με επεισόδια και καταστροφές.

Οι κατευθύνσεις που δίνει η εξουσία στα πανεπιστήμια

Βλέπουμε λοιπόν ότι η επιχειρούμενη επίθεση στην παιδεία από πλευράς κράτους και κεφαλαίου είναι ολοκληρωτική όσο ποτέ άλλοτε γιατί η αναδιάρθρωση κινείται σε όλα τα επίπεδα που αφορούν στην γ’ βάθμια εκπαίδευση.

Ξεκινώντας από τα κρατικά υφιστάμενα πανεπιστήμια προσπαθεί να τα μεταλλάξει μέσω της αξιολόγησης και του νόμου πλαισίου. Ουσιαστικά το νομοσχέδιο της αξιολόγησης φέρνει τα πανεπιστήμια στην κατεύθυνση της επιχειρηματικοποίησης, στοχεύοντας στην λειτουργία τους με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια και την μετατροπή τους εν τέλει από εκπαιδευτικά ιδρύματα σε επιχειρήσεις. Αλληλοσυμπληρούμενο σε αυτό είναι το νομοσχέδιο που περνά το νέο τρόπο λειτουργίας των σχολών με το νέο νόμο πλαίσιο.

Με τον νόμο πλαίσιο εισάγεται στον χώρο των πανεπιστημίων το δομικό λειτουργικό σύστημα των επιχειρήσεων της ελεύθερης ανταγωνιστικής αγοράς. Δηλαδή τα πανεπιστήμια θα λειτουργούν πλέον στη βάση του εσωτερικού ανταγωνισμού μεταξύ των φοιτητών, του γρήγορου ρυθμού φοίτησης, των κυρώσεων σε περίπτωση αποτυχίας αλλά και της παραγωγικότητας του φοιτητή σε σχέση με τις ανάγκες των εταιρειών μέσα στο πανεπιστήμιο.(ερευνητικά προγράμματα κλπ.) Επίσης προωθείται η αναπαραγωγή του εργαζόμενου όπου το βάρος της ειδίκευσης θα πέφτει στους ώμους του ίδιου τόσο σε οικονομικό όσο και σε κοινωνικό επίπεδο. (ΙΔΒΕ Ινστιτούτα δια βίου εκπαίδευσης και επανακατάρτισης.)

Έτσι λοιπόν το κρατικό πανεπιστήμιο προσαρμόζεται στις σύγχρονες καπιταλιστικές ανάγκες της αγοράς και μετατρέπεται σε ένα εργοστάσιο-επιχείρηση παραγωγής υπηκόων και άβουλων ρομπότ, αυριανών ευέλικτων εργαζομένων, υποχείρια της εργοδοσίας κακοπληρωμένοι χωρίς συνδικαλιστικά δικαιώματα. Αυτή η αναδιάρθρωση γίνεται στην κατεύθυνση της πρόσδεσης ακόμα περισσότερο του πανεπιστημίου στα πρότυπα της λειτουργίας της αγοράς. Τα πανεπιστήμια και οι λειτουργίες τους θα ελέγχονται πλέον εξ ολοκλήρου από το κεφάλαιο και τους ιδιώτες όπως ακριβώς γίνεται με όλες τις λειτουργίες της εργασίας και της παραγωγής.

Η αντίσταση σε αυτήν την διαδικασία είναι προς όφελος της πανεπιστημιακής κοινότητας, των φοιτητών και της ίδιας της κοινωνίας. Έτσι αγωνιζόμαστε για:
• KAMIA ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΜΕ ΙΔΙΩΤΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ
• ΟΧΙ ΣΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΣΧΟΛΩΝ. ΕΞΩ ΟΙ ΕΤΑΙΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΣΧΟΛΕΣ.

Αυτή η επίθεση όμως δεν θα μπορούσε να μείνει μόνο σ’ αυτά τα «μεταρρυθμιστικά» πλαίσια. Η αναδιάρθρωση είναι δομική και ολοκληρωτική. Το τελευταίο νομικό εμπόδιο για να ανοίξει ο δρόμος στην εισβολή των ιδιωτών στην ανώτατη εκπαίδευση, -και να καταφερθεί έτσι το πιο καίριο πλήγμα στον δημόσιο και δωρεάν χαρακτήρα της παιδείας,- είναι το άρθρο 16 του συντάγματος.

Εάν ο νόμος πλαίσιο και η αξιολόγηση ανοίγει τον δρόμο για την επιχειρηματικοποίηση του κρατικού πανεπιστημίου, η αναθεώρηση του άρθρου 16 επιτρέπει την ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων.

Αυτή η αλλαγή δεν χτυπά μόνο το δωρεάν χαρακτήρα της παιδείας αλλά και την ίδια την ουσία της, δηλαδή την γνώση, καθώς το γνωστικό αντικείμενο της παρεχόμενης παιδείας ελέγχεται εξ’ ολοκλήρου από τους ιδιώτες, και ταυτίζεται φυσικά με την εξυπηρέτηση των συμφερόντων τους.

Το άρθρο 16 προβλέπει:
• «Όλοι οι Έλληνες έχουν δικαίωμα δωρεάν παιδείας, σε όλες τις βαθμίδες της, στα κρατικά εκπαιδευτήρια.»
• «Η ανώτατη εκπαίδευση παρέχεται αποκλειστικά από ιδρύματα που αποτελούν νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου με πλήρη αυτοδιοίκηση.»
• «Η σύσταση ανωτάτων σχολών από ιδιώτες απαγορεύεται.»

Αυτό το τελευταίο νομικό βαρίδι θέλει να εξαλείψει η εξουσία η οποία δεν διστάζει επανακαθορίζοντας τα συμφέροντα της να αναθεωρήσει ακόμα και τον εαυτό της. Έτσι τα κοινωνικά κεκτημένα αγώνων που καταγράφηκαν στο άρθρο 16 όπως το δικαίωμα για δωρεάν παιδεία σε όλους, ο δημόσιος χαρακτήρας αλλά και το ήδη καταπατημένο αυτοδιοίκητο αποτελούν πολυτέλεια για τους εξουσιαστές. Πόσο μάλλον η απαγόρευση ίδρυσης ιδιωτικών πανεπιστημίων, αν και η εξουσία και στο υπάρχον σύνταγμα έχει αφήσει «παραθυράκι» για την εισβολή των ιδιωτών στην παιδεία με τη δυνατότητα αναγνώρισης από το κράτος υπό προϋποθέσεις ιδιωτικών εκπαιδευτηρίων. «ο νόμος ορίζει τις προϋποθέσεις και τους όρους χορήγησης άδειας για την ίδρυση και τη λειτουργία εκπαιδευτήριων που δεν ανήκουν στο κράτος.»

Το μέτωπο αντίστασης και οι όροι για τη δημιουργία ενός κοινωνικού εκπαιδευτικού κινήματος

Η Αντιεξουσιαστική Κίνηση διαλέγοντας το δρόμο της κοινωνικής αυτοάμυνας και αντεπίθεσης αναγνωρίζει την αναγκαιότητα μαζικής πάλης ενάντια στο νόμο-πλαίσιο που περνά μέσα από την αναθεώρηση του άρθρου 16 και συμμετέχει με όλες της τις δυνάμεις σ’ αυτό το παλλαϊκό μέτωπο αντίστασης. Ένα μέτωπο αντίστασης το οποίο θα πρέπει να αναχαιτίσει και την επίθεση του κράτους που επιβάλλει μεταξύ άλλων τη βάση του 10 στα λύκεια και να απελευθερώσει το σχολείο – σε όλες του τις βαθμίδες – από τους καταναγκασμούς και τη «μάθηση μέσω της τιμωρίας» που ουσιαστικά έχει καταντήσει τους νέους να είναι εργαζόμενοι με δύο δουλειές (σχολείο – φροντιστήριο).Αν θέλουμε ουσιαστικές αλλαγές προς όφελος της κοινωνίας στην τριτοβάθμια εκπαίδευση θα πρέπει να κάνουμε ουσιαστικές αλλαγές στις προηγούμενες βαθμίδες.

Συμμετέχουμε στο πλευρό των φοιτητών, των εκπαιδευτικών και όλων των εργαζομένων δυναμικά και ενιαία με την παρουσία μας στις γενικές συνελεύσεις των φοιτητικών συλλόγων, με την στήριξη στις καταλήψεις των φοιτητών και των μαθητών, και τις μαζικές συγκρούσεις στον δρόμο με τις δυνάμεις καταστολής, με την αλληλεγγύη στις απεργίες διαρκείας των εκπαιδευτικών και τους αγώνες των εργαζομένων ενάντια στην ανεργία. Συμμετέχουμε και στηρίζουμε επίσης τις αγωνιστικές πρωτοβουλίες πολιτών ενάντια σε ότι σχεδιάζουν κράτος και κεφάλαιο σε βάρος του συνόλου της κοινωνίας.

Παράλληλα σαν Α.Κ. θέτουμε το ζήτημα της αντεπίθεσης της κοινωνίας θέτοντας κάποια χαρακτηριστικά για την δημιουργία ενός διευρυμένου κοινωνικού κινήματος που θα:

1. επανανοηματοδοτήσει την έννοια του δημοσίου σε αντιπαράθεση με το δίπολο κρατικός-ιδιωτικός έλεγχος. Για ένα δημόσιο, ελεύθερο και κοινωνικό πανεπιστήμιο.
2. οξύνει την κοινωνική πάλη για την αυτοθέσπιση του γνωστικού αντικειμένου της εκπαίδευσης σε όλες της βαθμίδες της. Το γνωστικό αντικείμενο στην Γ’βάθμια εκπαίδευση να καθορίζεται εξ’ ολοκλήρου από τους άμεσα εμπλεκόμενους (φοιτητές- καθηγητές- εργαζόμενους) και πάντα σε συνάρτηση με την ιδιαιτερότητα της τοπικής κοινωνίας, του κάθε τμήματος και της κάθε σχολής συγκεκριμένα, χωρίς έξωθεν παρεμβάσεις είτε του κράτους είτε ιδιωτών.
3. αρνηθεί την συμμετοχή των φοιτητών στα ερευνητικά προγράμματα που εξυπηρετούν τα συμφέροντα των μεγάλων ιδιωτικών επιχειρήσεων. Θα αγωνίζεται για την διακοπή και την ματαίωση τους. Αντίθετα θα προωθεί την ανεξάρτητη έρευνα υπέρ της επιστήμης προς όφελος όλης της κοινωνίας. Θα αρνείται την άμισθη εργασία των φοιτητών σε αυτά τα προγράμματα, και θα ζητά κοινωνικό μισθό ίσο για όλους τους φοιτητές.
4. θα αγωνίζεται για ένα πραγματικά αυτοοργανωμένο πανεπιστήμιο, με αμεσοδημοκρατικές διαδικασίες με μαζική συμμετοχή σε αυτές. Θα ζητά την κατάργηση των διοικητικών συμβουλίων και θα προωθεί την αυτοδιαχείριση του πανεπιστημίου από φοιτητές-καθηγητές- εργαζόμενους μέσω ανοιχτών αμεσοδημοκρατικών γενικών συνελεύσεων.
5. θα ζητά την εξάλειψη του διαχωρισμού ανάμεσα σε Έλληνες και αλλοδαπούς φοιτητές. Θα αγωνίζεται για το δικαίωμα φοίτησης όλων των μεταναστών στα δημόσια πανεπιστήμια.

Το ζήτημα του ασύλου και η απάντηση στην προσπάθεια κατάργησής του

Πολλές φορές το κράτος και οι κατασταλτικοί μηχανισμοί έχουν βάλει στο στόχαστρο το πανεπιστημιακό άσυλο και όσες φορές το επιχείρησαν αυτό ήταν πάντα σε συνάρτηση του κοινωνικού ανταγωνισμού που προκαλούσε το καθεστώς κυριαρχίας. Οι καιροί δεν είναι τυχαίοι. Οι φοιτητικές κινητοποιήσεις, οι μαθητικές καταλήψεις, ο αγώνας των δασκάλων με την πιο μεγάλη απεργία των τελευταίων χρόνων όχι μόνο άνοιξαν το ζήτημα τις εκπαίδευσης σε όλες τις βαθμίδες της αλλά ταυτόχρονα ανέδειξαν ένα νέο δυναμικό με νέες πρακτικές που ξεπερνούσε όλους του καθεστωτικούς, συνδικαλιστικούς και κομματικούς μηχανισμούς με τις γνωστές γραφειοκρατικές διαδικασίες.

Η ουσία του ασύλου ποτέ δεν ήταν στο νόμο, η ουσία του είναι βαθιά κοινωνική. Αυτή νομιμοποιούσε ό,τι ο νόμος καταδίκαζε. Γι’ αυτό, το άσυλο δεν είναι νομικό αλλά πολιτικό ζήτημα. Δεν είναι φιλοδώρημα του κράτους αλλά κοινωνική κατάκτηση. Στην Ελλάδα το άσυλο σηματοδοτήθηκε από την αντικαθεστωτική δράση, από την αμφισβήτηση και από δικαίωμα στην αντίσταση. Γι’ αυτό, στις μεγάλες κοινωνικές συγκρούσεις της μεταπολιτευτικής καραμανλικής περιόδου, αλλά και στις μετωπικές συγκρούσεις της επόμενης δεκαετίας ενάντια στις θηριωδίες της κρατικής καταστολής, το άσυλο αποτέλεσε το μέτρο σύγκλισης των κινημάτων με αυτό το ζωτικό χώρο ελευθερίας, προσδίδοντας καινούρια νοήματα σε ό,τι είχε ήδη κοινωνικά κατακτηθεί. Εξ’ ου και τα αυτόνομα στέκια που γεννήθηκαν και εξαπλώθηκαν στον χώρο του ασύλου από το ’80 και μετά.

Τι νόημα δίνει όμως στο άσυλο ένας φοιτητής που αγωνιά απλώς να περάσει τα μαθήματα, να κάνει καριέρα, να ψηφίσει μια παράταξη κάθε Μάρτη, να εκλέξει Δ.Σ. για τα εργαστήρια και τα μαθήματα, να αναπαράξει στις συνελεύσεις τον απαρχαιωμένο και αφομοιωμένο συνδικαλιστικό και κοινοβουλευτικό λόγο, ανάμεσα σε χασμουρητά και φασαρία; Απολύτως κανένα.

Το άσυλο αποκτά πραγματικό νόημα μόνο όταν ξαναγυρνά στον πυρήνα της πρωταρχικής του σηματοδότησης. Αποκτά νόημα μέσα από την αμφισβήτηση που αναστρέφει την πορεία της αναπαραγωγής του συστήματος εκμετάλλευσης, που συγκρούεται και δημιουργεί ρήγματα ενάντια στον μονόδρομο του διεθνοποιημένου κεφαλαίου. Που κάνει άνοιγμα στους καταπιεσμένους καταστρέφοντας την συντεχνιακή λογική, που ανατρέπει το σύστημα διδασκαλίας ως διδασκαλία του συστήματος, που αποκαλύπτει την ταξικότητα του ίδιου του περιεχομένου της γνώσης, που μπλοκάρει τα ερευνητικά προγράμματα. Μόνο τότε το πανεπιστημιακό άσυλο γίνεται το μέτρο της κοινωνικής νομιμοποίησης του δικαιώματος στην άμυνα και στην αντίσταση. Μόνο τότε γίνεται ο χώρος ελευθερίας για την προάσπιση του κοινωνικού ανταγωνισμού των καταπιεσμένων ενάντια στους κυρίαρχους. Μόνο τότε γίνεται το μέτρο σύγκλισης της κοινωνίας με το πανεπιστήμιο. Ένας αληθινά δημόσιος χώρος. Μόνο τότε το άσυλο ανήκει σε όλο τον λαό και δεν παραπαίει ανάμεσα σε «φοιτητές και εξω-φοιτητικά στοιχεία» κάθε φορά που τίθεται σε αμφισβήτηση από την εξουσία.

Αλλά ποιοι κρύβονται καθημερινά πίσω από το άσυλο και ποιοι το καταπατούν;

Οι διαρκείς και μεγάλοι καταπατητές και ευτελιστές του ασύλου είναι οι καθηγητές που έχουν μετατρέψει το πανεπιστήμιο σε εργαστήρια προσωπικού κέρδους. Είτε αναλαμβάνοντας προσωπικές ιδιωτικές εργασίες χρησιμοποιώντας τους φοιτητές σαν εκτελεστικά και άμισθα όργανα, τεμαχίζοντας τις εργολαβίες τους σαν ασκήσεις. Είτε πέφτοντας στην μεγάλη πίτα που λέγεται ερευνητικό πρόγραμμα. Που αποτελεί τη μαύρη τρύπα του ρέοντος χρήματος στα πανεπιστήμια και για την οποία δεν υπάρχει κανένας έλεγχος και κανείς δεν γνωρίζει το ποιος και το γιατί.

Είναι οι «σεκιούριτι» που έχουν εισχωρήσει σε όλους τους πανεπιστημιακούς χώρους και βρίσκονται σε ανοιχτή γραμμή επικοινωνίας με την αστυνομία. Και, αν χρειαστεί, γίνονται και μάρτυρες κατηγορίας σε καταλήψεις, όπως έγινε στην Κομοτηνή με την κατάληψη της λέσχης.

Είναι οι κάμερες που έχουν τοποθετηθεί από τις πρυτανικές αρχές χωρίς καμιά δημόσια συζήτηση μετατρέποντας τον χώρο του πανεπιστημίου από χώρο ελεύθερης διακίνησης ανθρώπων σε χώρο ελέγχου και επιτήρησης.

Είναι οι ιδιωτικές επιχειρήσεις – αλυσίδες που ελέγχουν τα κυλικεία με την άδεια των πρυτανικών αρχών. Στο όνομα των ανταποδοτικών οφελών ξεπουλώντας κομμάτια του πανεπιστημίου. Με τον νόμο πλαίσιο γιατί να μην το ξεπουλήσουν ολόκληρο;

Είναι οι φοιτητικές παρατάξεις, κυρίως της ΔΑΠ και της ΠΑΣΠ που έχουν δει στο πρόσωπο των φοιτητών μια μεγάλη πηγή κέρδους. Με τα γνωστά πάρτυ έχουν μεταφέρει όλο το πολιτισμικό εμπόριο μέσα στο πανεπιστήμιο μετατρέποντάς το σε νυχτερινό κέντρο εάν όχι σε σκυλάδικο. Μαζί με τα πάρτυ είναι και οι εκδρομές, ένα άλλο αλισβερίσι με δώρα και χρήμα μεταξύ των διοργανωτών και μεγάλων τουριστικών γραφείων.

Είναι η αστυνομία, το οπλισμένο χέρι του κράτους, που προσπαθεί να το διεμβολίσει εισβάλλοντας μέσα σε αυτό.

Δεν ξεχνάμε ούτε το ’85 στο Χημείο, ούτε το ’86 στο ΑΠΘ, ούτε το ’95 στο ΕΜΠ.

Δεν χαρίζουμε κανένα κοινωνικό κεκτημένο μας σε κανέναν. Η Α.Κ. παλεύει μαζί με την κοινωνία τους φοιτητές και τον εργαζόμενο λαό για την προάσπιση του ασύλου και την επέκτασή του στα σχολεία και στους χώρους δουλειάς.

Η άλλη όψη: Το πρόταγμα και ο αγώνας για ένα Δημόσιο Ελεύθερο και Κοινωνικό Πανεπιστήμιο, σε μια ελεύθερη κοινωνία

Το πανεπιστήμιο στα νεότερα χρόνια υπήρξε η αιχμή του δόρατος για την αποκατάσταση της φύσης ενάντια στις θεοκρατικές αντιλήψεις του μεσαίωνα. Συμπύκνωνε όλη την αγωνία και τον αγώνα της νόησης για την ανατίμηση της ύλης, την κυριάρχηση της νόησης, την αποκαθήλωση του θεού και των αντίστοιχων συνεπειών του.

Σε καμιά περίπτωση δεν ήταν μια αυτοαναφορική νοητική εκγύμναση αλλά αντιθέτως μια μαχόμενη διαδικασία για την ανάδειξη του αυτεξούσιου και της κριτικής σκέψης. Η προώθηση του στοχασμού και του αυτοστοχασμού ήταν αναγκαίες προϋποθέσεις για την ανακάλυψη και αποκάλυψη της φύσης και της κοινωνίας. Η ολική γνώση, η κριτική σκέψη, η ανάδυση της νόησης, η έρευνα, αυτά ήταν τα σημεία και οι όροι λειτουργίας του πανεπιστημίου της γενικής «αστικής» κουλτούρας.

Ο ρόλος της θέσμισης ήταν διαφωτιστικός και γι’ αυτό σχεδόν κοινωνικός και δημόσιος τολμούμε να πούμε σε ένα άλλο επίπεδο, αφού τα συμπεράσματα των ερευνών του γίνονταν λειτουργικές σημαίες που προανήγγειλαν το αυτεξούσιο, τις κοινωνικές επαναστάσεις, την πολιτική κοινωνία, την κατάργηση του θεού. Το πανεπιστήμιο ήταν καταλυτικό στην ενδυνάμωση και την κυριαρχία της ανερχόμενης αστικής τάξης, αλλά ο τρόπος που λειτουργούσε πριν την εδραίωση της, είχε καθολικές κοινωνικές επιδράσεις.

Με την κυριαρχία της αστικής τάξης και την βιομηχανική επανάσταση το πανεπιστήμιο εντάσσεται στο καινούργιο καπιταλιστικό πλαίσιο, στη συνέχεια μαζικοποιήθηκε και όρισε εκ νέου τις προτεραιότητες του καταμερισμού της εργασίας. Στη συνέχεια ο ακατάπαυστος επιμερισμός του το οδήγησε στην ένταση της εξειδίκευσης μέχρι που ο συμπυκνωμένος νους της κοινωνίας απέδρασε από το Πανεπιστήμιο. Με αυτόν τον τρόπο τελείωσε από νόημα, απογυμνώθηκε και έγινε ένα στυγνό εργαλείο παραγωγής πρόσκαιρης εξειδίκευσης, η οποία είναι τόσο μάταιη που χρειάζεται δια βίου εμπέδωση προκειμένου να υπάρχει. Το πανεπιστήμιο με αυτήν την έννοια τελείωσε και οι προσπάθειες εκσυγχρονισμού του γίνονται προς την κατεύθυνση να το αποτελειώσουν μετατρέποντας το σε σχολές-εργαστήρια παραγωγής εφήμερης εξειδίκευσης. (βλ. αναθεώρηση αρ.16)

Ιδιωτικά ή κρατικά πανεπιστήμια; Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι αυτό το δίλημμα αναφέρεται στην πλαστή αντιπαλότητα Αριστεράς-Δεξιάς για τη φύση του καπιταλισμού. Κρατικός ή φιλελεύθερος καπιταλισμός; Δίλημμα το οποίο είναι επίπλαστο τόσο επειδή η πλάστιγγα πλέον γέρνει αποφασιστικά υπέρ της Δεξιάς όσο και γιατί αδυνατεί να αγγίξει το κέντρο του προβλήματος, την ίδια την φύση της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Τα συστήματα διαχείρισης που εφαρμόστηκαν στο όνομα της ανάπτυξης πάντα και από τις δύο αυτές εξουσιαστικές ιδεολογίες οδήγησαν από τη μία μέσω ενός ομιχλώδους σοσιαλισμού στα πανεπιστήμια της Σόφιας και του Βουκουρεστίου, και απ’ την άλλη στο εναρμονισμένο με την αγορά και τα συμφέροντα των πολυεθνικών σύγχρονο αστικό πανεπιστήμιο, ενώ η εκπαιδευτική διαδικασία βρέθηκε να εξυπηρετεί την αναπαραγωγή του διεθνοποιημένου συστήματος κυριαρχίας σε όλους τους τομείς.

Απέναντι σε αυτήν την κατάσταση είναι αναγκαίο να δημιουργήσουμε το ριζοσπαστικό αντίπαλο δέος. Η έννοια του αυτεξούσιου του Δημοσίου (κοινωνικού) θα πρέπει να επανατοποθετηθούν για να άρουν τη διάκριση ανάμεσα στον ελεύθερο άνθρωπο και τον εκπαιδευόμενο άνθρωπο.

Στα σημερινά διλήμματα η απάντηση σε σχέση με το πανεπιστήμιο δεν βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο θα εξυπηρετεί καλύτερα την αγορά ή την ανάπτυξη αλλά στον τρόπο με τον οποίο θα συμμετέχει στην κοινωνία και η κοινωνία σ’ αυτό. Αυτός ο τρόπος είναι το Δημόσιο Κοινωνικό Πανεπιστήμιο.

Βασική προϋπόθεση γι’ αυτό είναι η συμμετοχή του σ’ έναν ευρύ γενικευμένο σύγχρονο διαφωτισμό απελευθέρωσης από το περιβάλλον της αγοράς, της κατανάλωσης, της εμπορευματοποίησης και του ιεραρχικού διαχωρισμού. Η αποκατάσταση ή η ανάδυση νέας ισορροπίας του ανθρώπου με την κοινωνία και τη φύση, η ανατίμηση των νοητικών δομών και του νοήματος της ύπαρξης, συγκροτούν τους όρους τους Δημόσιου. Αλλά και του Πολιτικού γιατί αναλαμβάνει να καταργήσει την καθολική επικρατούσα αντίληψη του καταμερισμού.

Το Δημόσιο Κοινωνικό Πανεπιστήμιο σημαίνει ένα πλέγμα σχέσεων με την κοινωνία μιας άμεσης και διαρκούς αλληλεπίδρασης, αλληλοτροφοδότησης των νοημάτων. Αναγκαίος και επαρκής όρος γι’ αυτή τη διεξαγωγή είναι ότι μόνο σε ένα ελευθεριακό πλαίσιο μπορεί να λειτουργήσει και οι ελευθεριακές ρωγμές του σήμερα θα μας επιτρέψουμε να αποδείξουμε του λόγου το αληθές.

Η αναφορά και το πρόσχημα της εξειδίκευσης είναι το έγκλημα που νομιμοποιεί τη διαχωρισμένη γνώση. Η αντιστροφή προς την ολική γνώση ανανεώνει την κριτική σκέψη, την έρευνα και λειτουργεί σε καθολικό επίπεδο κοινωνίας. Ο καταμερισμός και η αποσπασματική γνώση είναι αποτέλεσμα της καπιταλιστικής βάσης του κοινωνικού συστήματος και αυτήν την αναγκαιότητα καλύπτει. Δηλαδή την παραγωγή και τις σχέσεις παραγωγής και διανομής.

Ο επαναπροσδιορισμός σε νέα βάση της σύγχρονης μεταβιομηχανικής τεχνολογίας (πχ πληροφορική) η εφαρμογή της οποίας οδήγησε στην τυποποιημένη σκέψη και την αλλοτρίωση συνθλίβοντας τη νόηση και το στοχασμό.

Ανοιχτό πανεπιστήμιο στην κοινωνία με ελεύθερη και χωρίς όρους πρόσβαση του καθενός σε όλες τις λειτουργίες του. Αυτό δε σημαίνει ελεύθερη φυσική πρόσβαση αλλά αλληλεπίδραση αναγκαιοτήτων και επιθυμιών των ατόμων της κοινωνίας. Η έννοια του ασύλου έχει νόημα προκειμένου να θωρακίσει ένα πλαίσιο αντικερδοσκοπικό, αντιεμπορευματικό, αντικαπιταλιστικό. Το άσυλο σαν αντίσταση και δημιουργία. Το άσυλο γίνεται η ασφαλιστική δικλίδα που θα μπορεί να θωρακίσει το δημόσιο και κοινωνικό χαρακτήρα του πανεπιστημίου και ουσιαστικά να το καταστήσει ελεύθερο από τις εξουσιαστικές επεμβάσεις, είτε κατασταλτικές είτε οικονομικές.

Έτσι το Δημόσιο Ελεύθερο Κοινωνικό Πανεπιστήμιο μπορεί να προχωρήσει στην κατάργηση όλων των καταναγκασμών που οδηγούν στην άρνηση του ελεύθερου στοχασμού και αυτοστοχασμού. Οι εξετάσεις του ανταγωνισμού, οι αξιολογήσεις της ιεραρχίας και του αποκλεισμού υπάρχουν για να εμπλουτίζουν το σύστημα του κέρδους και της καπιταλιστικής βαρβαρότητας.
• Ελεύθερη επιλογή σαν αναίρεση του υποχρεωτικού χρόνου του εκπαιδευόμενου και την καθιέρωση του ελεύθερου συνειδητού ατόμου.
• Η βαθμοθηρία, οι απουσίες είναι τα αναγκαία όπλα ενός τιμωρητικού ιδρύματος πειθαρχημένης γνώσης και συμπεριφοράς.

Η ριζική επανανοηματοδότηση του πανεπιστημίου ως Δημοσίου, Ελεύθερου και Κοινωνικού θα μετατρέψει το σημερινό ψευτοδίλημμα στο ουσιώδες:

ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ή ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΣ!
ΑΝΤΙΕΞΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Comments are closed.